Karijes je progresivno uništavanje zuba kiselinom koju proizvode bakterije koje se nalaze u dentalnom (zubnom) plaku. Zubni plak je lepljiva materija koja sadrži bakterije, a nalazi se na površini zuba. Bakterije plaka vrše fermentaciju šecera pri čemu se stvara kiselina i smanjuje se pH u ustima. Nastala kiselina rastvara minerale iz gleđi i dolazi do demineralizacije.
Kiselina koja je nastala delovanjem bakterija može biti neutralizovana pljuvačkom. Neutralizacija uzrokuje porast pH vrednosti u ustima i " povratak " rastvorenog kalcijuma i fosfora nazad u gleđ i dolazi do remineralizacije. Karijes se u stvari razvija u periodu kada je proces demineralizacije jači od procesa remineralizacije.
Prema lokalizaciji u odnosu na blizinu pulpe (nerv i krvni sudovi) karijes može biti površinski koji zahvata gleđ, srednji koji zahvata pored gleđi i dentin i duboki koji se maksimalno približava pulpi.
U terapiji karijesa defekti zuba mogu se nadoknaditi konzervativno različitim vrstama ispuna, i to: amalgamskim ispunama, takozvanim sivim plombama i savremenim kompozitnim ispunima to jest belim plombama, koje pored funkcionalnog zadovoljavaju i estetski momenat.
Karijes je najčešće oboljenje današnjice - pogađa 98 % ljudske populacije.
Faze progresije karijesa
Bele mrlje
Bakterije koje su izložene šećeru ili ugljenim hidratima mogu napraviti kiselinu. Kiselina napada spoljnu površinu zuba nalik kristalu. Ovaj proces je poznat kao demineralizacija.
(Zubni plak se javlja u prvih 20 minuta posle jela. To je lepljiva materija koja sadrži bakterije, a nalazi se na površini zuba. Bakterije plaka vrše fermentaciju šecera pri čemu se stvara kiselina i smanjuje se pH u ustima. Nastala kiselina rastvara minerale iz gleđi i dolazi do demineralizacije).
Prvi znak ovog procesa je bela mrlja, nalik na kredu. U ovoj fazi karijesa, proces propadanja zuba može biti zaustavljen. Korišćenje fluorida u kućnoj upotrebi i kod stomatologa pomaže da se zub regeneriše bez intervencije.
Fluoridi su prirodna jedinjenja fluora koja se nalaze na mnogim mestima, kao npr. u vodi koju pijemo i hrani koju jedemo. Pre više decenija naučnici su primetili da su deca koja su živela u mestima gde se fluoridi prirodno nalaze u vodi imala manje zubnih karijesa.
Površinski fluoridi - fluoridi koji se nanose spolja na gleđ čine kristale koji izgrađuju gleđ čvršćim. Kristali zubne gleđi koji sadrže fluor mnogo su otporniji na dejstvo kiselina. Manja je mogućnost da se oštete i tako uzrokuju da površina zuba postane porozna.
Ako Vam stomatolog preporuči terapiju fluoridima u sledećoj poseti stomatologu, to znači da ćete dobiti lokalnu zaštitu zuba fluoridima. Fluoridi koje će stomatolog staviti u usta učiniće jačim kristale u gleđi Vaših zuba. Uvek koristite zubnu pastu sa fluoridima.
Karijes napada gleđ
Demineralizacija se nastavlja. Gleđ počinje da se kvari. Od momenta kad se pokvari gleđ, zub više ne može da se popravi sam od sebe tj. bez intervencije. Šupljina mora biti očišćena i popravljane od strane stomatologa.
Karijes napada dentin
Karijes prodire u dentin, gde može da se proširi i podriva gleđ.
